Sabit Radar ile Mobil Radar Arasındaki Fark Nedir?

“Radar” tek bir sistem değil

Sürücüler genelde “radar” derken tek bir cihazı kastediyor gibi konuşur, ama aslında en az iki farklı sistemden bahsediyor olabilirler: sabit radar ve mobil radar. İkisi de hız ölçer, ikisi de aynı ceza tablosuna bağlıdır, ama nasıl konumlandıkları ve nasıl çalıştıkları tamamen farklıdır. Bu ayrımı bilmemek, “orada radar yoktu” gibi yanlış bir güven duygusuna yol açabilir.

Sabit radar nasıl konumlanır?

Sabit radar (EDS dahil), bir direğe, gantriye veya sabit bir kabine monte edilmiş, 7/24 aynı noktada duran bir sistemdir. Otomatik çalışır: geçen her aracın hızını ölçer, limiti aşan plakayı kaydeder. Yerini değiştirmez — bir noktaya kurulduktan sonra orada kalır, insan müdahalesi olmadan çalışır.

Bu sistemlerin yerleri zamanla değişebilir (yeni nokta eklenir, bazen kaldırılır), ama herhangi bir anda “şu an nerede” sorusunun cevabı sabittir ve önceden bilinebilir — radar noktaları haritasından il/ilçe bazında görülebilir.

Mobil radar nasıl konumlanır?

Mobil radar, trafik ekibinin o gün, o noktada ihtiyaç duyduğu yere taşıdığı bir sistemdir: ekip aracına monte edilmiş cihaz, yol kenarına kurulan tripod, ya da görevlinin elinde tuttuğu radar tabancası olabilir. Sabit radardan en büyük farkı, bir görevlinin fiilen orada bulunması ve ölçümü değerlendirmesidir.

Mobil radar genelde kaza riski yüksek, ihlalin sık görüldüğü veya sabit radarın olmadığı güzergahlarda kullanılır. Konumu önceden ilan edilmez, bu yüzden YolRadar’ın haritasında sabit radar/EDS/hız koridoru gibi gösterilmez — tıpkı dron ile trafik denetiminde olduğu gibi, mobil radar da değişken ve geçici bir denetim biçimidir.

Karşılaştırma

Ceza tutarında fark var mı?

Hayır. Türkiye’de hız cezası, hangi cihazın tespit ettiğine değil, limitin kaç km/s aşıldığına göre belirlenir. Sabit radar, EDS, hız koridoru veya mobil radar — hangisi tespit ederse etsin aynı KTK 51. madde cetveli uygulanır: yerleşim yeri içinde 6-10 km/s aşımda ₺2.000’den başlayıp üst bantlarda ₺30.000 ve sürücü belgesi geri almaya kadar çıkar. Tam tabloyu 2026 hız cezası rehberinde veya hesaplama sayfasında görebilirsiniz.

Kalibrasyon ve yetki

Hız ölçüm cihazları — sabit ya da mobil — resmi ölçüm aleti kapsamındadır ve periyodik muayene/damgalama gerektirir. Mobil radar uygulamasını yalnızca yetkili trafik denetim ekipleri yürütür; sivil bir kişinin resmi ölçüm yapması veya ceza tutanağı düzenlemesi mümkün değildir.

7574 sayılı düzenleme ayrıca, hız ölçüm cihazlarının yerini tespit eden veya sürücüyü ikaz eden cihazların (radar dedektörü gibi) imalini, ithalini ve araçta bulundurulmasını yasaklar — bu yasak hem sabit hem mobil radar için geçerlidir.

İtiraz süreci aynı mı?

Evet. Mobil radar cezasına itirazda da süre tebliğden itibaren 15 gündür ve başvuru aynı şekilde Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır. Mobil radar dosyalarında ayrıca görevli tutanağı, cihazın kalibrasyon durumu ve ölçüm anındaki konum bilgisi de incelenebilir. Adım adım süreç için itiraz rehberine bakabilirsiniz.

Sürücü için pratik sonuç

Sabit radar önceden bilinebilir, mobil radar bilinemez — ama ikisi için de doğru yaklaşım aynıdır: hız limitine uymak. “Sabit radar yoksa serbestim” veya “mobil ekip görünmüyorsa güvenliyim” varsayımlarının ikisi de yanlıştır. Yola çıkmadan güzergahınızın sabit denetim profilini radar noktaları haritasından görebilirsiniz; mobil ve dron denetimi ise her zaman değişken bir olasılık olarak kalır.